Free-cooling jako sposób na poprawę efektywności energetycznej procesów chłodzenia

• Strona główna
• Artykuły
• Free-cooling jako sposób na poprawę efektywności energetycznej procesów chłodzenia

2026-07-15

W wielu procesach produkcyjnych utrzymanie odpowiedniej temperatury powietrza ma bezpośredni wpływ na ich stabilność. Standardowo odpowiadają za to agregaty chłodnicze, pracujące niezależnie od warunków atmosferycznych. Free-cooling wykorzystuje inną zasadę - jeżeli temperatura na zewnątrz jest wystarczająco niska, np. nocą i rano w okresie letnim, część pracy układu chłodniczego przejmuje naturalnie chłodne powietrze.

Rozwiązanie opiera się na automatycznym sterowaniu udziałem powietrza zewnętrznego i wewnętrznego. W sprzyjających warunkach instalacja zwiększa ilość chłodnego powietrza pobieranego z zewnątrz, ograniczając pracę agregatów chłodniczych. Dzięki temu możliwe jest utrzymanie wymaganych parametrów powietrza przy znacznie mniejszym zużyciu energii elektrycznej.

- Sam system chłodzenia pasywnego nie jest nową koncepcją. O jego skuteczności decyduje jednak właściwe dopasowanie rozwiązania do konkretnego procesu technologicznego. W naszym przypadku analizowaliśmy procesy, w których wykorzystanie free-coolingu przyniesie największy efekt energetyczny, dlatego wdrożyliśmy go na linii z ekstruderami. Kiedy temperatura na zewnątrz spada poniżej 15°C, instalacja wykorzystuje naturalny chłód, stopniowo zwiększając udział powietrza zewnętrznego - nawet do 100%. Za cały proces odpowiada komora mieszania oraz układ sterowania współpracujący z czujnikami temperatury - mówi Jarosław Pawłowski, Investment Project Manager w Cedo.

Pierwsza instalacja free-coolingu została uruchomiona przez firmę na początku 2025 roku na jednej z hal. Jej celem było sprawdzenie działania systemu w warunkach rzeczywistej produkcji oraz określenie skali możliwych oszczędności energii.

- W okresach, gdy temperatura zewnętrzna spada poniżej 15°C, system automatycznie przełącza się na wykorzystanie naturalnego chłodu do przygotowania powietrza procesowego. Dzięki temu przez sześć do ośmiu miesięcy w roku agregaty chłodnicze odpowiedzialne za ten proces pozostają wyłączone. Pozwala to znacząco ograniczyć zużycie energii, a urządzenia pracują znacznie krócej. Skuteczność rozwiązania potwierdziły wyniki pilotażu, dlatego zdecydowaliśmy się na jego wdrożenie również na kolejnej hali. Będzie to znacznie większy układ współpracujący z 19 chillerami i instalacją przygotowującą około 28 500 m³ powietrza procesowego na godzinę - wyjaśnia Jarosław Pawłowski.

Działania związane z free-coolingiem wpisują się w szerszy program modernizacji infrastruktury technicznej zakładu. Kolejnym etapem była uruchomiona w tym roku instalacja miejscowego odciągu gorącego powietrza poprocesowego. Instalacja wychwytuje gorące powietrze bezpośrednio w miejscu jego powstawania. Dzięki temu temperatura w strefie produkcyjnej jest niższa, co przekłada się na lepsze warunki pracy i większy komfort pracowników.

Poprawa efektywności energetycznej rzadko jest efektem pojedynczej inwestycji. Znacznie częściej wynika z konsekwentnie realizowanych działań modernizacyjnych, które stopniowo zwiększają efektywność infrastruktury technicznej zakładu.

- Efekty osiągnięte po wdrożeniu potwierdziły założenia projektu. Free-cooling sprawdził się jako rozwiązanie wspierające poprawę efektywności energetycznej i ograniczające obciążenie układu chłodzenia. Potwierdzeniem osiągniętych rezultatów było również uzyskanie przez Cedo Białych Certyfikatów, to jest świadectw efektywności energetycznej przyznawanych inwestycjom prowadzącym do trwałego ograniczenia zużycia energii - podsumowuje Jarosław Pawłowski z firmy Cedo.

Cedotechnologiachłodzenie